شخصیت و ضد شخصیت روشنفکر در برابر ناروشنفکر

شخصیت و ضد شخصیت روشنفکر در برابر ناروشنفکر

یک شخصیت و یک ضد شخصیت خاص نسبتا ثابت پای ثابت همه‌ی سریال‌های به اصطلاح نود قسمتی مهران مدیری است. بعد از طنزهای جُنگ‌گونه مثل پرواز ۵۷ و امثالهم وقتی پای در مسیر ساخت سریال‌های طنز با محوریت داستان، تم و درونمایه‌ی مشترک مثل پاورچین، قهوه‌ی تلخ، شب‌های برره، در حاشیه … گذاشت این دو شخصیت و ضد شخصیت همیشه مقابل هم قرار داشتند. از قضا به علت روحیات خاص مدیری که همیشه دوست دارد یک گام از دیگران جلوتر و یا به عبارتی صحیح‌تر متفاوت‌تر باشد هیچ‌گاه نه شخصیت نه ضد شخصیت خاص خودش نبوده است. خودش دوست دارد کمدی از نوع استنلی لورل و اولیور هاردی به نمایش بگذارد. دانای نادان، ساده‌ی باهوش، بامزه، مهربان، شیطان، دست و پا چلفتی و نهایتا پیروز و خرسند و داور یا ناظر بیرونی.
.

اما شخصیت
شخصیت خاص ثابت کمدی‌ها و طنزهای مدیری سمبل یک روشنفکر از نوع روشنفکران جوامع عقب‌مانده و واپس‌گرا است. فردی تحصیل‌کرده، اهل مطالعه، قانون‌مدار، همه‌چیزدان، راوی و دانای کل، مبادی آداب، دلسوز، توسری خور، کسی که هیچ‌کس درکش نمی‌کند، منزوی، دارای مشکل در ایجاد ارتباط، مودب، کسل کننده، قانونمدار، و طرفدار ساختن و آینده است. کسی که هیچ وقت موفق نیست. به طور معمول این نقش را سیامک انصاری رفیق گرمابه و گلستانمهران مدیری بازی می‌کند.

و ضدشخصیت
فردی تازه به دوران رسیده، بی‌سواد، عموما از ناکجاآبادی دور و گنگ و مبهم، دروغگو، کلاش، آدم‌فروش، زیرآب زن، زرنگ، شیاد، لهجه‌دار، لباس‌های نامتعارف، تیک دار، دارای تکیه کلام‌های خاص و ادبیات لمپنی، اهل تفاخر، دور از دانش و ادب و مطالعه و اهل زد و بند و چاپیدن مردم. که به صورت معمول نقش این ضد شخصیت را آقایان رضا نیکخواه و جواد رضویان بازی می‌کنند.

در باب شخصیت روشنفکر
شخصی است که هیچ کس زبانش را نمی‌فهمد و همیشه بیشتر از آن که رهبر و هدایتگر باشد تابع تصمیمات ضدشخصیت‌ها است. فردی که هیچ تطابقی با کلیشه‌های رایج زیستی، رفتاری، گفتاری و عملکردی جامعه‌ی پیرامون خود ندارد. همیشه اگر چه به حق معترض است اما توان ایجاد هیچ تغییری ندارد یا تغییرات ایجاد شده توسط این شخصیت روشنفکر سریعا با دگردیسی تبدیل به ابزار برتری و بهره‌مندی و کامجویی ضدشخصیت تازه به دوران رسیده می‌شود. به نظر می‌رسد این شخصیت بیشتر از آن که در میان مردم و هم سطح آنان در حال زیست باشد جایی در یوتوپیای خویش متوهمانه در حال خیال‌پردازی است. دور از اجتماع و آدم‌ها. کسی که هیچ کس حرفش را نمی‌فهمد کسی که حرف هیچ کس را نمی‌فهمد. اگرچه، در ظاهر همیشه حق با اوست اما در عمل آدم‌ها گونه‌ای دیگرگون عمل می‌کنند.
شخصیتی که پیروز هیچ کارزاری نیست یک شکست‌خورده از پیش، توسری خور، توهین پذیر، تابو شکن، آدمی به غایت غیراقتصادی و مفید، حراف، گریزان از عملگرایی و یا تابع عملگرایی دیگران. مدام حرف می‌زند طرح می‌دهد، نصیحت می‌کند، راهکار می‌دهد اما نه تنها کسی پشت سر او راه نمی‌افتد بلکه همیشه مورد تمسخر، استهزا و توهین و هجمه قرار می‌گیرد.
.
کسی که از جنس همه نیست. کسی که جنس دیگران با حضورش جور نمی‌شود. آدمی بی دلیل امیدوار و متوهم، به صورت غیرقابل باور و طنزگونه‌ای اعتمادکننده، درس عبرت نگیر، غیرقابل تغییر، کسی شامه‌اش تغییرات را یا نمی ‌گیرد یا اگر بگیرد سمت و سوی آن را درست درک نمی‌کند. نهایتا دنباله‌رو و تابع 
این شخصیت شاید بشود گفت نمود واقعی روشنفکر جوامع عقب‌مانده است. همیشه از جامعه‌ی خودش عقب است. مثلا انقلاب را پیش‌بینی می‌کند اما توان هدایت، جریان سازی و راهبری و رهبری ندارد. همیشه تمام کاسه کوزه‌ها سر او می‌شکند. اگر کارها خوب. پیش برود او کاملا در حاشیه است و ذینفع نیست اما اگر کارها خراب شود که همیشه این‌گونه است او عامل و علت و مقصر تمام خراب‌کاری‌ها و بدبختی‌های جامعه است.
چرا که اوست که دست و پا چلفتی است.
.
#ناصح
#مهران_مدیری #جوادرضویان #سیامک_انصاری #روشنفکری

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.