فرار مغزها: چه کسانی سود می برند

فرار مغزها: چه کسانی سود می برند

شاید در تعریف این که فرار مغزها چیست اجماع نسبی وجود داشته باشد. چرا که در واقع فرار مغزها فرار پیشرانه‌های فکری، علمی، اجتماعی و زیستی است. شاید تلویحا بتوان گفت هر کسی که توانایی و درونداشت کافی برای مشارکت در عملی، راه‌اندازی کسب و کاری، کارآفرینی، هدایت، اجرا، پیشتیبانی علمی و پژوهشی، مدیریتی، مالی، بازرگانی، تولید ثروت، اندیشه و خلاقیت داشته باشد اما به دلیل مسایل و مشکلات مذهبی، عقیدتی، سیاسی، سنت‌ها، رانت، تبعیض، عقب‌ماندگی نظام مدیریتی و هر عامل بیرونی غیر شخصی امکان بهره‌مندی از توان خویش برای خود، خانواده، دوستان و اجتماع را نداشته باشد و مجبور به جابه‌جایی جفرافیایی و استقرار در منطقه‌ای دیگر شود که می‌اندیشد امکان زیست بهتر و به منصه‌ی ظهور رساندن توانایی‌هایش را دارد در واقع حادثه‌ی فرار مغزها اتفاق افتاده است. 
نوع دیگری از فرار مغزها هم وجود دارد  که می‌توان به آن عنوان فرار مغزها به درون یا فرارمغزهای پنهان داد. این گونه افراد تابع تمام شرایط فرارمغزها به جز مهاجرت به موقعیت جغرافیایی جدید می‌باشند. این افراد تحت مضایق شخصی از جمله ارتباطات خانوادگی، مسایل روحی، جسمی، مالی امکان فرار به بیرون نداشته و انفعال و فرار در درون را تجربه می‌کنند. خانه‌نشینی، اشتغال غیرمرتبط، انفعال در این گروه بسیار زیاد است.
به طور معمول عوامل اصلی ایجاد و زمینه ساز فرار مغزها می‌تواند جنگ‌ها، انقلاب‌ها، جابه‌جایی‌های سیاسی غیردموکراتیک، مذهب، سنت‌ها، عدم توزیع عادلانه‌ی امکانات آموزشی،  پژوهشی، کسب و کار، ونیز گروه‌های بزهکار و مافیایی هستند. تغییر خودخواسته‌ی زیستگاه اجتماعی به هر دلیل از دایره‌ی تعریف فرار مغزها خارج می‌باشد.
کسب درآمد بهتر، آرامش و آسایش، تفریح، دسترسی آزاد به امکانات اقتصادی، اجتماعی، زیستی، آموزشی، پژوهشی و علمی، عدم وجود ترس ناشی از تعقیب دولت‌ها، تحت فشار نبودن برای مراسمات آیینی و مذهبی، امید به آینده و پیشرفت از جمله تبعات فرار مغزها و سکونت در موقعیت مناسب جدید است.
پیچیده‌ترین لایه‌ی فرار مغزها در واقع پاسخ به این پرسش است که چه کسانی یا گروه‌هایی از فرار مغزها سود می‌برند و چرا؟
در نگاه اول به نظر می‌رسد فرد یا افرادی که از موقعیت نامناسب به موقعیت مناسب می رسند صاحبان انتفاع می‌باشند. نگاه عمیق همراه با کنکاش در پژوهش‌های صورت گرفته نشان می‌دهد اگر چه بیشتر کوچندگان موقعیت آموزشی، پژوهشی، شغلی، اقتصادی و اجتماعی بهتری یافته‌اند اما بخصوص در نسل اول و دوم کوچندگان عدم رضایت دائمی از کوچ اجباری و سکونت در فرهنگ مقصد موج می‌زند. تفاوت‌های فرهنگی غیرقابل هضم، زبان مقصد، آداب و مناسک جدید، شرایط آب و هوایی، غذا، گروه‌های خرده فرهنگ، گروه‌های ضداجتماعی، نژادپرستی، قوانین و مقررات، دوری از اقوام و خانواده و بسیاری از مسایل آنها را شدیدا می‌آزارد. 
عدم تطبیق‌پذیری گروه نوجوانان با نظام آموزشی، افت تحصیلی شدید و تفاوت نظام آموزشی تقریبا گریبانگیر تمام خانواده‌های کوچنده است. سهولت دسترسی به گونه‌های خاص مخدرها، مسکرات، دخانیات و آزادی‌های اجتماعی تحت حمایت نظام رسمی نیز مزید علت می‌شود. 
بیمه‌های اجتماعی، تطبیق مدارک و گواهی‌ها، اشتغال نیز معضلات خود را در پی دارد.
با این اوصاف اگر چه کوچندگان در نگاه اول منتفع به نظر می‌رسند اما هیچ نفعی همراه با اجبار و اکراه لذت مداوم نخواهد داشت. 
مشکل کجاست.
نظام اجتماعی، سیاسی و عقیدتی بسته به صورت ذاتی طرفدار تثبیت وضعیت موجود است. ساده‌تر اصولگرایی، کنسرواتیسم یا  مخالفان اصلاحات همیشه در پی مستحکم‌تر کردن پایه‌های خویش، نهادهای خویش‌ساخته و ایجاد سد در مقابل تغییرات هستند. گروه‌های مذهبی، روحانیون، سنت‌باوران، صاحبان ثروت و قدرت عموما در این دسته قرار می‌گیرند. از نظر این گروه کسانی که توانایی ایجاد تغییرات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و فرهنگی را داشته باشند ذاتا مخل ثبات وضعیت موجود هستند. حذف این گروه برنامه‌ی عمل ثبات‌گرایان است. اعدام، تبعید، زندان، کوچ اجباری، یا اسقاط کلیه‌ی حقوق اجتماعی از شیوه‌های مرسوم این گروه‌های محافظه‌کار است.
کوچ اجباری نخبگان جامعه در عمل تسهیل فرایند محافظه‌کاری، تقویت جایگاه محافظه‌کاران، تثبیت آن‌ها و کم به فرایند تداوم محافظه‌کاری است. در واقع خوشحال‌ترین گروه‌ها از فرایند فرار مغزها محافظه‌کاران می‌باشند. حذف سریع، بدون دردسر و تبعات عوامل بی‌ثباتی از دیدگاه محافظه‌کاران. 
نهادهای مذهبی، روحانیون، دست‌اندرکاران نظام سنتی بازار و قدرتمندان سیاسی مهمترین بهره‌مندان از فرار مغزها هستند.
فرار مغزها در واقع فرار تغییر، اصلاحات، توسعه، پیشرفت، دموکراسی و آزادی است. و این به معنی تکرار بیماری عقب‌ماندگی و درجا زدن اجتماع با تثبیت ثبات‌گرایان است.
فرار مغزها، فرار روح پیشرونده اجتماع و رانه‌ی توسعه ملت‌ها است.
.
#ناصح
#فرارمغزها

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.